SAĞLIKLI ve KALİTELİ YAŞAM

28.01.2020

Birleşmiş Milletler'in Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri doğrultusunda belirlediği Sağlıklı ve Kaliteli Yaşam teması ile 2030 yılına kadar herkesin genel sağlık hizmetine, güvenli ve erişilebilir ilaç ve aşıya kavuşması amaçlanmaktadır.

DB Tarımsal Enerji Sürdürülebilirlik Etkinleri kapsamında ocak ayında Psikiyatrist, Psikoterapist, Akademisyen, Prof.Dr. Füsun Akdeniz'i konuk ettik. İnsanoğlu, var olduğundan bu yana hayatta kalma çabası içinde stres altında bir yaşam sürüyor. Stresle başa çıkmak ve stresin bedenimize ve ruhumuza yaptığı olumsuz etkileri azaltmak için dünyada en etkili yöntemlerden biri olarak kabul edilen mindfulness (bilinçli farkındalık) tekniği hakkında Prof. Dr. Fisun Akdeniz ile keyifli bir söyleşi gerçekleştirdik.

 

Bedensel ve ruhsal sorunlar pek çoğumuzu etkiler. Stresle başa çıkmak ve stresin bedenimize ve ruhumuza yaptığı olumsuz etkileri azaltmak ya da mücadele etmek için pek çok yöntem geliştirilmiştir. Beden ve ruhu birleştiren yöntemler en etkili olanlardır; bu yöntemlerden biri de mindfulness (bilinçli farkındalık) temelli stres azaltma teknikleridir. Mindfulness temelli teknikler ilk kez ağrı ve kanser gibi kronik bedensel hastalığı olan kişilerde stresi azaltmak üzere uygulanmıştır. Mindfulness Kabat-Zinn’in tanımladığı şekli ile şimdiki ana amaçlı, bilinçli ve yargılamadan dikkatini verebilmek ve odaklanmaktır. Bu teknikler hem kronik bedensel hastalığı (kanser, ağrı, kalp hastalıkları) olan bireylerde hem de normal yaşamın içinde anksiyete (kaygı-endişe), depresif duygu durumu ve tahammülsüzlük gibi yakınmaları olanlarda yararlı ve etkili olmaktadır. Mindfulness (bilinçli farkındalık) etkili ve yararlı olabilmesi için kişinin dikkatini ana odaklanabilmesi ve kabullenici-açık-yargıdan uzak niyet ve tutum gerekmektedir. Yani mindfulness’ın üç bileşeni vardır: dikkat, niyet ve tutum.

Mindfulness teknikleri ile yukarıda sayılan becerilerin geliştirilmesi ile birlikte yakınmalarda azalma ve davranışta değişme ortaya çıkar. Gözlemleme (beden duyumları, duyguları, düşünceleri, zihindeki kalıpları, çevredeki görüntüleri, sesleri ve kokuları fark etme), tanımlama (sözcükler yoluyla yukarıda sayılanları tanımlama), zihin uyanık hareket etme (otomatik pilottan çıkarak yaşama), ve zihindeki yargılayıcı düşünceleri saptama, içsel-dürtüsel tepkilerin etkisinden çıkma hedeflenir.